برامكه چاپ قريب ، در روايت مبسوطى كه دربارهء ورود برمك به دمشق آورده ، او را از وزيرزادگان ساسانى دانسته كه پدرانش از ايام اردشير بابكان تا سقوط ساسانيان همه وزارت داشتند . بنابر همين گزارش ، برمك پيش از ورود به دمشق ، در بلخ اسلام آورده بود . اخبار برمكيان فاقد اين‌گونه جزئيات است . به علاوه اين داستان در تاريخ برامكه از ابو القاسم بن غسان نقل شده ولى در اخبار برمكيان از ابو القاسم طايفى است . اين خود مىتواند دليل ديگرى باشد بر آنكه ابن غسان همان ابو القاسم طايفى است ؛ سوم آنكه در اينجا نيز مانند اخبار برمكيان رشتهء داستان پس از ورود برمك به دربار امويان گسسته شده و روايت بعدى از دستگاه هارون و دورهء وزارت يحيى سر برآورده است ؛ چهارم ، به رغم اين هماننديها دستهء مهمى از روايات اين كتاب در اخبار برمكيان وجود ندارد و راويان آنها نيز در كتاب اخير ذكر نشده است ، چنان كه مىتوان اين روايات را دنبالهء گزارشهاى ابن غسان ، و دو كتاب تاريخ برامكه و اخبار برمكيان را از جهاتى مكمل يكديگر دانست . چه در مجموعهء ابن غسان شخصيّت‌هاى نزديك و مرتبط به برمكيان و هارون كه اين داستانها را نخستين بار نقل كرده‌اند متفاوت‌اند ، يعنى هر داستان و حكايت و روايت از يك تن نقل شده و به ندرت دو داستان را يك تن نقل كرده است . اين معنى در هر دو كتاب تاريخ برامكه و اخبار برمكيان ديده مىشود و چون مجموعهء كتاب تاريخ برامكه نيز ثلث بلكه ربع اخبار برمكيان است ، اين گمان را قوت مىبخشد كه اين هر دو در اصل يك مجموعه بوده و سپس به هر دليلى از هم جدا شده است . اگر اين جدايى پس از ترجمهء متن اصلى به فارسى اتفاق افتاده ، پس مىتوان حدس زد كه مترجم تاريخ ( اخبار ) برامكه نيز همان ابو محمد عبد الله لابرى بوده است ؛ و اگر پيش از آن رخ داده باشد ، بايد گفت تاريخ ( اخبار ) برامكه به احتمال قوى ترجمهء محمد بن حسين هروى است . عبد العظيم قريب مصحح تاريخ ( اخبار ) برامكه هم بنابر شواهد سبك شناسانه اين كتاب را از آثار قرون 4 و 5 هجرى دانسته و اگر اندكى به عقب برويم ، دور نيست كه بگوئيم اين ترجمه در سدهء 4 و در عصر سامانيان فراهم آمده است . البته اين معنى كه برخى از داستانها و حتى عبارات اين كتاب در سياستنامهء منسوب به خواجه نظام الملك تكرار شده « 1 » نيز نشان مىدهد كه ترجمهء اخبار برمكيان پيش از سدهء 5 هجرى بوده است . كتاب اخبار برمكيان با يك روايت داستانى دربارهء ورود برمك به دربار امويان و

--> ( 1 ) . مثلا داستان بار يافتن برمك به نزد سليمان بن عبد الملك ، سياستنامه ، چاپ دارك ، ص 218 .